ประเพณีขึ้นธาตุแก่งสร้อย จังหวัดตาก  จะจัดขึ้นที่ วัดพระธาตุแก่งสร้อย ตำบลบ้านนา อำเภอสามเงา จังหวัดตาก ในระหว่างวันที่ 1 - 30 เมษายน ของทุกปี ประเพณี ขึ้นไหว้สาสรงน้ำพระบรมธาตุแก่งสร้อย นี้ได้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยคณะศิษย์หลวงปู่พระครูบาเจ้าชัยยะวงศาพัฒนาประวัติของ เมืองสร้อย” ดินแดนแห่งอารยธรรม ประตูสู่ล้านนาเมืองโบราณที่มีเรื่องราวยาวนาน ตำนานแห่งลุ่มน้ำปิง และหนึ่งในวัดเก่าแก่ที่ยังคงเหลืออยู่จาก 99 วัดในเมืองสร้อย (อ.สามเงา จ.ตาก) ในขณะที่วัดอื่นๆ ถูกจมอยู่ใต้น้ำ มีตำนานเล่าว่า ก่อนนี้เป็นเมืองอุดม เป็นที่ราบกว้างใหญ่ “พญาอุตุม” หรือ “พญาอุตมราช” จึงได้สร้างเมืองขึ้น ประกอบกับมีชุมชนอาศัยอยู่ริมน้ำเป็นจำนวนมาก ต่อมาพระพุทธเจ้าเสด็จผ่านได้แวะพัก เมื่อชาวลั๊วทราบข่าว จึงได้นำ ดอกไม้ และอาหารมาถวาย ซึ่งดอกไม้บริเวณนั้นส่วนใหญ่จะเป็น ดอกสร้อย พุทธองค์จึงนำพระเกศาให้ไว้เพื่อความเป็นสิริมงคล ชาวบ้านจึงร่วมกันสร้างเจดีย์บรรจุไว้และเรียกว่า “พระธาตุแก่งสร้อย”ซึ่งภายในงานมีการแข่งขัน การตกแต่งขบวนเรือ การแข่งขันโคมลอย และจุดดอกไม้ไฟ  หลังจากเสร็จสิ้นการแข่งขัน และการละเล่นมีการทำบุญ และพิธีล้านนา สืบชะตาให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน