ปฎิทินวัฒนธรรม

การปักผ้าหน้าหมอนแบบโบราณ

จำนวนผู้ชม 69 ครั้ง

o๓

ก.ค. ๖๖

o๓

ก.ค. ๖๖

               โฮงเจ้าฟองคำ เป็นเรือนไม้โบราณอายุร่วมหนึ่งศตวรรษ คำว่า โฮง เป็นภาษาล้านนา หมายถึง คุ้มหรือที่อยู่อาศัยของเจ้านาย และได้สืบทอดต่อมาจนถึง เจ้าฟองคำ จึงได้ชื่อว่า “โฮงเจ้าฟองคำ” โฮงหลังนี้แสดงให้เห็นถึงลักษณะสำคัญของสถาปัตยกรรมของล้านนาและเมืองน่านที่ยังรักษาไว้ได้อย่างสมบูรณ์ เช่นการเจาะไม้ เข้าไม้และใช้สลักไม้และยังคงตามแบบแผนการสร้างบ้านเรือนล้านนา จึงได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ศิลปะและสถาปัตยกรรมดีเด่น ประเภทบ้านพักอาศัย ในปี พ.ศ 2559
                โฮงเจ้าฟองคำ นอกจากจะเป็นตัวแทนลักษณะของเรือนล้านนาโบราณแล้ว ยังได้จัดแสดงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ในอดีตและงานศิลปหัตถกรรมล้านนาเช่น พระพุทธรูป เครื่องเงินและผ้าปัก โดยเฉพาะลวดลายงานปักผ้าหน้าหมอน ซึ่งเป็นเครื่องหมายบ่งบอกถึงสถานะและยศฐาบรรดาศักดิ์ของผู้ที่เป็นเจ้าของ ลายปักผ้าหน้าหมอนของผู้ชายซึ่งเป็นหัวหน้าครอบครัว จะมีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ ต่างกับภรรยาที่มีสถานะรองลงมา นอกจากนั้นยังมีการประดิษฐ์ลวดลายที่แสดงถึงอัตลักษณ์ประจำตระกูลด้วย
                การปักผ้าหน้าหมอน เป็นงานหัตถศิลป์ที่นิยมในกลุ่มล้านนา ล้านช้างรวมถึงกลุ่ม ไทใหญ่ ไทลื้อ และไทขึน การปักผ้าหน้าหมอนต้องอาศัยทั้งฝีมือและเวลา วัสดุที่ใช้ปักนั้นหาได้ยากและมีราคาแพงจึงมักใช้กับการประดับตกแต่งหมอนสำหรับผู้ที่มีฐานะหรือพระสงฆ์
                 คนล้านนาในอดีต ใช้หมอนผา (หมอนรูปสามเหลี่ยม) หรือหมอนหก (หมอนทรงสี่เหลี่ยม) ทั้งในชีวิตประจำวันและในงานพิธีกรรม เช่น งานแต่งงาน หรืองานบุญประเพณี จึงมักปักลวดลายต่างๆ ที่หน้าหมอน (ด้านข้างของหมอน) เพื่อแสดงสถานะของผู้ใช้ ลวดลายที่ใช้ขึ้นอยู่กับผู้เป็นเจ้าของ สำหรับพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ อาจปักเป็นลวดลายป่าหิมพานต์ เขาสัตตบริภัณฑ์ ลายหม้อน้ำ สำหรับเจ้านายอาจปักเป็นลวดลายประจำตำแหน่งหรือนามย่อ สำหรับบุคคลทั่วไปอาจปักเป็นลวดลายดอกบัว หรือ ลายนก
                 งานปักผ้าหน้าหมอน เป็นงานศิลปหัตกรรมที่ต้องอาศัยความประณีต ความคิดสร้างสรรค์และสมาธิ นับแต่การเลือกลายให้สอดคล้องเหมาะสมกับหมอน หรือวัตถุที่จะนำไปประกอบ เมื่อเลือกได้แล้วจะต้องบรรจงลอกลายลงบนผืนผ้า ก่อนจะนำไปขึงบนสะดึง แล้วจึงเลือกดิ้นสีสันต่างๆ ปักอย่างประณีตไปตามลวดลายที่ลอกไว้ ผู้ลงมือทำต้องเรียนรู้ที่จะปักดิ้นให้มีความสม่ำเสมอ ไม่หลุดขาด และต้องเลือกขนาดและลักษณะของดิ้นที่จะปักให้เหมาะสมกับลวดลาย
แหล่งอ้างอิง: https://www.facebook.com/100063884540490/videos/3542889676036932
Add to Calendar

กิจกรรมที่เกี่ยวข้อง